olej kokosowy
źródło: shutterstock

Olej kokosowy to otrzymywany z palmy kokosowej tłuszcz roślinny, który jako jedyny tłuszcz pochodzący z roślin posiada konsystencję stałą w temperaturze pokojowej, ponieważ zawiera w swoim składzie znaczne ilości nasyconych kwasów tłuszczowych. Jest to bardzo pożywny i energetyczny produkt spożywczy, bogaty w błonnik pokarmowy oraz różnego rodzaju witaminy i składniki mineralne.

W ciągu ostatnich kilku lat narosło wiele kontrowersji wokół oleju kokosowego. Bywa nazywany przez zwolenników „najzdrowszym tłuszczem na świecie”. Wiadomo jednak, że w swoim składzie zawiera znaczne ilości nasyconych kwasów tłuszczowych, wpływających negatywnie na nasz organizm. Mimo to, olej kokosowy zdobywa coraz większą popularność.

Liczne badania naukowe dotyczące wpływu oleju kokosowego na organizm ludzki nie były w stanie jednoznacznie stwierdzić, czy spożywanie tłuszczu kokosowego jest wskazane, czy jednak nie powinien on znaleźć się w naszej diecie. Istnieje jednak kilka zdrowotnych właściwości oleju kokosowego, które zostały udowodnione naukowo.

Pozytywny wpływ oleju kokosowego na nasz organizm

W składzie oleju kokosowego występują dość licznie średniołańcuchowe triglicerydy, które posiadają udowodniony wpływ na poprawę funkcji poznawczych u osób cierpiących na chorobę Alzheimera lub demencję. Ponadto olej kokosowy posiada zdolność poprawy aktywności enzymów antyoksydacyjnych, które odpowiedzialne są za ochronę organizmu przed negatywnymi skutkami oddziaływania wolnych rodników a co za tym idzie może opóźniać procesy starzenia się organizmu, zmniejszać aktywność procesów zapalnych w naszym organizmie i chronić nas przed negatywnymi skutkami ekspozycji na światło słoneczne. Antyoksydacyjne działanie tłuszczu kokosowego wpływa również na zmniejszenie stresu oksydacyjnego w kościach, ograniczając tym samym uszkodzenia powstałe w strukturze kości objętych osteoporozą. Tłuszcz kokosowy wpływa również na poprawę usieciowania włókien kolagenowych w uszkodzonej tkance. W oparciu o badania naukowe stwierdzono również, że olej kokosowy może być naturalną alternatywą dla niesterydowych leków przeciwzapalnych, ponieważ posiada właściwości przeciwzapalne, przeciwgorączkowe i przeciwbólowe. Natomiast mleczko kokosowe, które w swoim składzie zawiera tłuszcze kokosowe, przyjmowane podczas terapii niesterydowymi lekami przeciwzapalnymi chroni żołądek przed rozwojem wrzodów powstających na skutek przyjmowania tych leków.

W przeprowadzonych w 2004 roku badaniach wpływu różnych substancji na proces leczenia zakażeń grzybiczych stwierdzono, że olej kokosowy ma silne działanie przeciwgrzybiczne również w przypadku szczepów grzybiczych wykazujących znaczną lekooporność. Zjadany w połączeniu z warzywami i owocami bogatymi w karotenoidy i inne substancje rozpuszczalne w tłuszczach poprawia ich wchłanianie i ułatwia wykorzystanie przez organizm.

Przyjmowany regularnie olej kokosowy poprawia wydajność układu odpornościowego. Pomaga organizmowi w walce z takimi wirusami jak wirus grypy, opryszczki czy wirus HCV odpowiedzialny za wirusowe zapalenie wątroby typu C. W badaniach prowadzonych na zwierzętach dowiedziono również, że olej kokosowy wpływa na wzrost poziomu testosteronu poprzez zmniejszenie stresu oksydacyjnego w jądrach, oraz ogranicza łagodny rozrost gruczołu krokowego.

Negatywny wpływ oleju kokosowego na organizm ludzki

coconut-60397_640

Olej kokosowy zawiera w swoim składzie aż 98% nasyconych kwasów tłuszczowych. Tak znaczna zawartość nasyconych kwasów tłuszczowych sprzyja chorobom sercowo – naczyniowym i wielu innym schorzeniom cywilizacyjnym. Najniebezpieczniejsze spośród kwasów tłuszczowych zawartych w tłuszczu kokosowym są kwasy laurynowy i mirystynowy. To one w główniej mierze przyczyniają się do rozwoju miażdżycy i innych następstw wynikających z dyslipidemii. Również ze względu na wysoką zawartość tłuszczów nasyconych olej kokosowy jest trudno przyswajalny i ciężko strawny. Może również nasilać objawy dyspeptyczne u osób cierpiących na kamicę pęcherzyka żółciowego.

Podsumowując

Mimo, że olej kokosowy posiada wiele udowodnionych właściwości leczniczych nie należy zapominać o tym, że jest on tłuszczem o znacznej zawartości nasyconych kwasów tłuszczowych, które wpływają niekorzystnie na nasz organizm, co również zostało dowiedzione naukowo. Tłuszcz pochodzący z palmy kokosowej jest ciekawą formą urozmaicenia codziennej diety. Należy jednak pamiętać, aby nie stanowił on jedynego tłuszczu wykorzystywanego do przygotowywania posiłków ze względu na to, że jak dotąd nie udało się naukowcom oraz osobom zajmującym się żywieniem jednoznacznie rozstrzygnąć, czy olej kokosowy wpływa pozytywnie czy negatywnie na stan naszego zdrowia.

 

Źródła:

  1. Mark A Reger, Samuel T Henderson, Cathy Hale, Brenna Cholerton, Laura D Baker, G S Watson, Karen Hyde, Darla Chapman, Suzanne Craft . Effects of beta-hydroxybutyrate on cognition in memory-impaired adults. Neurobiol Aging. 2004 Mar;25(3):311-4.
  2. Intahphuak, P Khonsung, A Panthong. Anti-inflammatory, analgesic, and antipyretic activities of virgin coconut oil. Pharm Biol. 2010 Feb;48(2):151-7.
  3. Graciela E Hurtado de Catalfo, María J T de Alaniz, Carlos A Marra. Dietary lipids modify redox homeostasis and steroidogenic status in rat testis. Phytother Res. 2010 Feb;24(2):163-8.
  4. María de Lourdes Arruzazabala, Vivian Molina, Rosa Más, Daisy Carbajal, David Marrero, Víctor González, Eduardo Rodríguez. Effects of coconut oil on testosterone-induced prostatic hyperplasia in Sprague-Dawley rats. J Pharm Pharmacol. 2007 Jul;59(7):995-9.
  5. Lauren E Conlon, Ryan D King, Nancy E Moran, John W Erdman. Coconut Oil Enhances Tomato Carotenoid Tissue Accumulation Compared to Safflower Oil in the Mongolian Gerbil (Meriones unguiculatus). J Agric Food Chem. 2012 Aug 7. Epub 2012 Aug 7.
  6. Mouna Abdelrahman Abujazia, Norliza Muhammad, Ahmad Nazrun Shuid, Ima Nirwana Soelaiman. The Effects of Virgin Coconut Oil on Bone Oxidative Status in Ovariectomised Rat. Evid Based Complement Alternat Med. 2012 ;2012:525079. Epub 2012 Aug 15.
  7. D O Ogbolu, A A Oni, O A Daini, A P Oloko. In vitro antimicrobial properties of coconut oil on Candida species in Ibadan, Nigeria. J Med Food. 2007 Jun;10(2):384-7.

 

PODZIEL SIĘ
Patrycja Paradowska
Dietetyk kliniczny, specjalistka ds. żywienia ludzi zdrowych i chorych oraz dietoprofilaktyki. Absolwentka Wydziału Lekarskiego na kierunku Dietetyka Kliniczna Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu. Autorka i współautorka publikacji naukowych z zakresu nutrigenomiki. Studentka studiów podyplomowych na kierunku Analityka Medyczna.