analizator składu ciała

Analizatory składu masy ciała to urządzenia o szerokim spektrum zastosowania. Wykorzystywane są przez dietetyków jako pomoc w tworzeniu odpowiednio dobranego planu żywieniowego, przez sportowców jako wskaźnik postępów budowania tkanki mięśniowej oraz przez lekarzy jako wskaźnik poziomu tempa metabolizmu oraz pomiaru wisceralnej tkanki tłuszczowej, będącej parametrem na podstawie którego szacuje się ryzyko zachorowania na niektóre choroby sercowo-naczyniowe oraz zaburzenia metaboliczne.

Jak działa analizator składu ciała?

We współczesnych analizatorach składu ciała wykorzystywana jest metoda BIA – bioimpedancji elektrycznej. Przy pomocy dwóch, czterech bądź ośmiu elektrod powierzchniowych wchodzących w skład urządzenia, analizator przepuszcza prąd o niskim natężeniu. Sygnał elektryczny wysyłany przez elektrody przechodzi przez całe ciało napotykając opór w miejscach gdzie znajduje się tkanka tłuszczowa. To właśnie ten opór nazywany jest impedancją. Uzyskane w ten sposób pomiary oporu analizowane są przez komputer i przy wykorzystaniu odpowiednich wzorów matematycznych obliczany jest procentowy skład ciała.

Dla kogo przeznaczone są analizatory składu ciała?

Analizatory składu ciała przeznaczone są dla osób między 18 a 99 rokiem życia. W przypadku dzieci między 5 a 17 rokiem życia możliwy jest jedynie pomiar tkanki tłuszczowej oraz masy ciała. Większość urządzeń tego typu posiada dodatkowo możliwość wykonania pomiaru składu ciała u osób aktywnie uprawiających sport (ok. 10 godzin tygodniowo). W przypadku sportowców uprawiających sport wyczynowo  oraz kulturystów konieczne jest użycie analizatora specjalnie przeznaczonego dla tej grupy, który uwzględnia dodatkowe parametry, które mają zastosowanie tylko u zawodowych sportowców.

Kto nie powinien korzystać z analizatora składu ciała?

Użycie analizatora nie jest wskazane w przypadku kobiet ciężarnych, ponieważ przepływ prądu nawet o niewielkim natężeniu może negatywnie oddziaływać na rozwijający się płód. Ponadto przeciwwskazaniem do przeprowadzenia analiz składu ciała metodą bioimpedancji jest posiadanie rozrusznika serca, którego działanie może zostać zaburzone w wyniku przepływu prądu między elektrodami.

Do czego służy analizator składu ciała?

Dzięki pomiarom składu ciała wykonywanym przez analizator możliwe jest monitorowanie procesu odchudzania poprzez pomiar ubytku tkanki tłuszczowej na kolejnych etapach diety. Możliwa jest kontrola przyrostu tkanki mięśniowej u osób uprawiających sport. Dzięki analizatorowi, który określa nasz wiek metaboliczny możliwe jest rozpoczęcie działań prewencyjnych na wczesnych etapach wielu chorób o podłożu metabolicznym. Dzięki pomiarom wisceralnej tkanki tłuszczowej możliwe jest określenie ryzyka zachorowania na takie choroby jak cukrzyca typu 2, nadciśnienie tętnicze, miażdżyca czy choroba wieńcowa.

Jak prawidłowo interpretować wyniki?

Body Mass Index (BMI)

BMI to jeden z najprostszych wskaźników, który pozwala zaobserwować nieprawidłowości w masie ciała. Jest on często wykorzystywany w badaniach przesiewowych, prowadzonych na dużych populacjach. Określa on czy stosunek masy naszego ciała do wzrostu jest odpowiedni. BMI ze względu na swoją prostotę nie jest jednak wskaźnikiem idealnym. Nie uwzględnia on poziomu aktywności fizycznej ani wieku, które to parametry są niezbędne, aby móc rzetelnie określić należną masę ciała. Z tego powodu BMI nie ma większego zastosowania u osób aktywnie uprawiających sport oraz dzieci.  W przypadku dzieci i nastolatków do 18 roku życia stworzono dodatkowo specjalne siatki centylowe, które umożliwiają określenie BMI odpowiedniego dla danego wzrostu i wieku dzieci.

BMI = kg/m2

BMI

Stan odżywienia

< 18,5

niedożywienie

18,5 – 24,9

norma

25,0 – 29,9

nadwaga

≥ 30,0

otyłość

30,0 – 34,9

otyłość I stopnia

35,0 – 39,9

otyłość II stopnia

≥ 40,0

otyłość III stopnia

 

Tkanka tłuszczowa

Podskórna tkanka tłuszczowa pełni w naszym organizmie wiele ważnych funkcji. Bierze udział w procesach termoregulacyjnych, jest również tkanką hormonalnie czynną i pełni wiele funkcji metabolicznych. Posiada zdolność produkcji wielu kluczowych dla naszego zdrowia hormonów. Niekorzystne oddziaływanie ma zarówno nadmiar jak i niedobór tkanki tłuszczowej. W przypadku nadmiaru tłuszczu w organizmie zwiększa się ryzyko zachorowania na choroby sercowo-naczyniowe, cukrzycę typu 2 oraz nadciśnienie. Ponadto u osób ze znaczną otyłością pojawia się nadmierne obciążenie układu kostnego, co jest przyczyną powstawania zwyrodnień w stawach i utrudnionego poruszania się. Niedobór tkanki tłuszczowej natomiast może prowadzić do zaniku miesiączki u kobiet
i bezpłodności stałej lub czasowej.

 

TanitaNormaTkankiTluszczowe

Tłuszcz wisceralny

Tkanka tłuszczowa wisceralna (trzewna), jest to tkanka okalająca nasze narządy wewnętrzne.
Jej zadaniem jest ochrona narządów znajdujących się w jamie brzusznej przed urazami. Nadmiar tłuszczu wisceralnego może być przyczyną zachorowania na cukrzycę typu 2, nadciśnienie oraz choroby serca i wątroby. Wykonanie pomiaru ilości trzewnej tkanki tłuszczowej ma duże znaczenie
w profilaktyce i leczeniu wyżej wymienionych schorzeń.

Powszechnie stosowane analizatory potrafią ocenić ilość wisceralnej tkanki tłuszczowej w skali od 1 do 60.

Wynik mieszczący się w przedziale od 1 do 12 jest wynikiem prawidłowym, natomiast od 13 do 60 świadczy o nadmiernej ilości tłuszczu wisceralnego, podwyższonym ryzyku zachorowania na wyżej wymienione choroby oraz o konieczności wprowadzenia zmian w sposobie żywienia i stylu życia.

Procentowa zawartość wody

Odpowiednie nawodnienie naszego organizmu ma kluczowe znaczenie dla zachowania wszystkich funkcji komórek naszego ciała. Nawet niewielkie odchylenia od wartości prawidłowych mogą skutkować zaburzeniami w pracy narządów.

Średnia procentowa zawartość wody w organizmie różni się w zależności od płci. U kobiet powinna ona wynosić 45-60% natomiast u mężczyzn 50-65%.

Tkanka mięśniowa

Analizator składu ciała mierząc masę mięśni w naszym organizmie bierze pod uwagę nie tylko mięśnie szkieletowe ale również mięśnie gładkie, z których złożona jest część naszych narządów wewnętrznych takich jak serce i układ pokarmowy. Im więcej posiadamy tkanki mięśniowej tym szybszy jest nasz metabolizm i tym większe mamy zapotrzebowanie energetyczne, co pomaga nam
w szybszym zrzuceniu zbędnych kilogramów w postaci nadmiaru tkanki tłuszczowej. Odpowiednia ilość mięśni zapewnia nam możliwość poruszania się, zachowania odpowiedniej postawy ciała oraz elastyczności, chroni układ kostny przed przeciążeniami i pozwala utrzymać odpowiednią sprawność fizyczną. W przypadku masy mięśniowej nie istnieją określone normy jak to ma miejsce w przypadku tłuszczu. Jej ilość zależy od indywidualnych predyspozycji danego człowieka.

Masa kostna

Kolejnym pomiarem wykonywanym przy pomocy analizatora jest masa kostna. Wpływ na ten parametr ma budowa ciała, aktywność fizyczna oraz w największym stopniu stan zdrowia. Najniższe wartości można zaobserwować u kobiet po 60 roku życia, które nie uprawiają żadnego sportu. Obniżona masa kostna może sugerować konieczność dalszej diagnostyki pod kątem chorób objawiających się zmniejszoną gęstością tkanki kostnej, takich jak osteoporoza.

Wartości prawidłowe u kobiet:

  • <50 kg: 1,95 kg kości
  • 50-75 kg: 2,4 kg kości
  • >75 kg: 2,95 kg kości

Wartości prawidłowe u mężczyzn:

  • <65 kg: 2,66 kg kości
  • 65-95 kg: 3,29 kg kości
  • >95 kg: 3,69 kg kości

Wiek metaboliczny

Wiek metaboliczny jest wskaźnikiem, który określa, jaka jest nasza podstawowa przemiana materii (PPM) czyli ilość energii jaka jest nam potrzebna do podtrzymania podstawowych funkcji życiowych np. oddychanie i przyjmowanie pokarmów i na tej podstawie określa średni wiek charakterystyczny dla danej wartości PPM. Wiek metaboliczny zależy w dużej mierze od aktywność fizycznej i masy mięśniowej. U osób regularnie uprawiających sport, posiadających rozbudowaną masę mięśniową wiek metaboliczny jest niższy niż wiek kalendarzowy i wskazuje na wysokie tępo metaboliczne. Osoby otyłe, nieuprawiające sportu, odżywiające się nieregularnie mają zwolnioną przemianę materii a ich wiek metaboliczny jest wyższy niż wiek rzeczywisty. Każda wartość powyżej naszego rzeczywistego wieku powinna budzić niepokój i skłaniać do modyfikacji stylu życia i zmiany nawyków żywieniowych.

Źródło:

http://www.tanitapolska.pl/baza-wiedzy-bmi-bia-jak-zmierzyc-poziom-tkanki-tluszczowej

PODZIEL SIĘ
Patrycja Paradowska
Dietetyk kliniczny, specjalistka ds. żywienia ludzi zdrowych i chorych oraz dietoprofilaktyki. Absolwentka Wydziału Lekarskiego na kierunku Dietetyka Kliniczna Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu. Autorka i współautorka publikacji naukowych z zakresu nutrigenomiki. Studentka studiów podyplomowych na kierunku Analityka Medyczna.