dieta kopenhaska
źródło: shutterstock

Dieta kopenhaska jest jedną z najpopularniejszych diet alternatywnych. Trwa zaledwie 13 dni, podczas których należy przestrzegać rygorystycznego menu. Dzienna ilość spożywanych kalorii wynosi zaledwie od 500 do 900kcal. Według twórców, zadaniem diety jest poprawienie przemiany materii oraz uregulowanie metabolizmu. Pytanie brzmi – czy dieta kopenhaska faktycznie spełnia swoje zadanie i jest bezpieczna?

Podstawowe założenia

Główne zasady diety oparte są na ścisłym przestrzeganiu zalecanego jadłospisu przez 13 dni, dlatego dieta kopenhaska bywa nazywana również dietą trzynastodniową. Znacznemu ograniczeniu podlegają produkty węglowodanowe, takie jak pieczywo, makarony, ryż i kasze. Niewskazane jest również spożycie wszelkiego rodzaju tłuszczów. Dozwolone są owoce, ale tylko w niewielkich ilościach. Wyżej wymienione ograniczenia powodują, że kaloryczność jadłospisu nie przekracza nigdy 900kcal. Autorzy zalecają wypijanie minimum 2 litrów wody dziennie oraz codziennie rano czarną kawę z kostką cukru. Zadaniem kawy z cukrem mam być pobudzenie organizmu, przyspieszenie przemiany materii i procesu odchudzania. Całkowicie zakazane są słodycze, alkohol oraz produkty zbożowe.

Dieta kopenhaska – jadłospis

Wśród istniejących źródeł wiedzy na temat diety kopenhaskiej pojawia wiele rozbieżności, szczególnie jeśli chodzi o 13-dniowy jadłospis, jednak większość zawiera poniższe elementy:

    • Aby dieta była skuteczna, należy rygorystycznie przestrzegać jadłospisu
    • Dieta powinna trwać dokładnie 13 dni
    • Dieta może zostać powtórzona dopiero po upływie roku
    • Zabroniona jest zamiana poszczególnych dni w jadłospisie
    • Można zamieniać kolację z obiadem, ale tylko w ramach tego samego dnia
    • Niezbędne jest wypijanie 2 litrów wody dziennie
    • Nie wolno żuć gumy
    • Dozwolone jest picie kawy zarówno rozpuszczalnej jak i z ekspresu
    • Dozwolone jest spożywanie chudego mięsa, ryb, jaj kurzych, warzyw oraz niewielkiej ilości owoców
    • W związku ze skrajnie niską kalorycznością posiłków zaleca się spożywanie preparatów multiwitaminowych

Autorzy diety podkreślają również znaczenie pór spożywania poszczególnych posiłków:

  • 8.00 – 9.00 śniadanie
  • 12.00 – 14.00 obiad
  • 16.00 – 18.00 kolacja

Poszczególne dni jadłospisu diety kopenhaskiej przedstawiają się w następujący sposób:

Dzień 1 i 8.
Śniadanie: 1 kubek czarnej kawy z jedną kostką cukru
Obiad: 2 jajka na twardo + 1 szklanka gotowanego szpinaku lub brokułów + 1 pomidor
Kolacja: 200 g befsztyku wołowego + 5 liści sałaty + 1 łyżka oliwy z dodatkiem soku z cytryny

Dzień 2 i 9.
Śniadanie: 1 kubek czarnej kawy z jedną kostką cukru
Obiad: 200 g befsztyku wołowego + 5 liści sałaty + 1 łyżka oliwy z dodatkiem soku z cytryny + 1 surowy owoc (jabłko, ananas, grejpfrut)
Kolacja: 100 g chudej szynki, np. drobiowej + 2/3 szklanki jogurtu naturalnego

Dzień 3 i 10.
Śniadanie: 1 kubek czarnej kawy z jedną kostką cukru + 1 mała kromka pieczywa
Obiad: szklanka gotowanego szpinaku + 1 pomidor + 1 mały surowy owoc
Kolacja: 2 jajka na twardo + 100 g chudej szynki (np. drobiowej) + 5 liści sałaty + 1 łyżka oliwy z dodatkiem soku z cytryny

Dzień 4 i 11.
Śniadanie: 1 kubek czarnej kawy z jedną kostką cukru
Obiad: 1 jajko na twardo + 1 duża marchewka + 100–150 g naturalnego serka wiejskiego
Kolacja: pół szklanki kompotu z owoców (kompot bez dodatku cukru, owoce można zjeść) + 2/3 szklanki jogurtu naturalnego

Dzień 5 i 12. (dzień bez kawy)
Śniadanie: 1 duża starta marchewka z sokiem z cytryny
Obiad: 300 g chudej gotowanej lub smażonej bez tłuszczu ryby (dorsz, pstrąg lub sola) skropionej sokiem z cytryny
Kolacja: 200 g befsztyku wołowego + 5 liści sałaty + 6–8 różyczek gotowanego brokułu

Dzień 6 i 13.
Śniadanie: 1 kubek czarnej kawy z jedną kostką cukru + 1 mała kromka pieczywa
Obiad: 1 duszona pierś z kurczaka bez skóry + 5 liści sałaty + 1 łyżka oliwy z oliwek z dodatkiem soku z cytryny
Kolacja: 2 jajka na twardo + 1 duża starta marchewka

Dzień 7. (dzień bez kawy)
Śniadanie: 1 kubek herbaty (najlepiej zielonej) bez dodatku cukru
Obiad: 150 g piersi z kurczaka grillowanej lub z piekarnika + 1 świeży owoc
Kolacja: nic

Bezpieczeństwo diety

Choć na pierwszy rzut oka dieta kopenhaska może wydawać się szybką i łatwą drogą do osiągnięcia wymarzonej masy ciała nie jest to jednak cała prawda. Założenia omawianej diety są sprzeczne z aktualną wiedzą na temat żywienia człowieka. Stosowanie powyższego jadłospisu w żaden sposób nie uczy dobrych nawyków żywieniowych. Dieta jest mało urozmaicona, ponieważ składa głównie z produktów białkowych i niewielkiej ilości tłuszczu, warzyw i owoców. Śniadanie w postaci kawy z cukrem zalecane w jadłospisie nie jest pełnowartościowym posiłkiem, który może przygotować nasz organizm na trudy całego dnia.

Stosując się ściśle do zaleceń można stracić od 7 do 20 kg w ciągu niespełna dwóch tygodni. Tak ogromny ubytek masy ciała może przyczynić się do znacznego osłabienia organizmu, omdleń, problemów z koncentracją i zapamiętywaniem, zaburzeń metabolicznych, anemii i wielu innych. Ponadto zwiększa ryzyko wystąpienia efektu jojo, ponieważ tak restrykcyjne ograniczenie podaży kalorii prowadzi do spowolnienie metabolizmu, co stoi w sprzeczności z głównymi założeniami diety.

Warto również zwrócić uwagę na brak równowagi w proporcji między tłuszczem a węglowodanami, które są składnikiem niezbędnym w procesie spalania tłuszczu. Błonnik w zbyt małych ilościach nie może wypełniać swoich podstawowych funkcji, jakimi jest utrzymanie stałego poziomu stężenia glukozy we krwi, podtrzymanie uczucia sytości po spożytym posiłku oraz ochrony przed zaparciami.

Niebezpieczeństwo diety kopenhaskiej tkwi również w niedostatecznej podaży witamin i minerałów wraz z dietą. Może to prowadzić do wystąpienia niedoborów witamin i minerałów w organizmie osoby stosującej dietę. Skutki mogą być różnorodne, od pogorszenia się kondycji włosów, paznokci i skóry po bezsenność, rozdrażnienie, bóle migrenowe głowy i stany depresyjne.

Dieta kopenhaska nie jest wskazana dla osób uprawiających sport. Wynika to z niskiej kaloryczności posiłków, co powoduje osłabienie organizmu oraz niskiej zawartości żelaza. Prowadzi to do osłabienia siły mięśni i gorszej kondycji fizycznej.

Przeciwwskazaniem do stosowania diety kopenhaskiej jest nadciśnienie tętnicze, schorzenia przewodu pokarmowego, choroby wątroby i nerek, ciąża i laktacja, jakakolwiek praca fizyczna oraz uprawianie sportu rekreacyjnie bądź wyczynowo.

Podsumowanie

Nie istnieje wiele doniesień naukowych dotyczących diety kopenhaskiej. Brak jest badań, które w sposób rzetelny oceniłyby jej skuteczność i bezpieczeństwo. Większość informacji dotyczących tej diety oparta jest na subiektywnych opiniach osób, które ją stosowały.

Nie ulega jednak wątpliwości, ze dieta 13-dniowa jest wyniszczająca i restrykcyjna. Proporcje miedzy podstawowymi składnikami odżywczymi jak białko, tłuszcze i węglowodany są nieprawidłowe. Zbyt niski poziom węglowodanów może powodować kwasicę ketonową, która działa wyniszczająco na organizm.  Może dojść do wystąpienia niedoborów witamin i niektórych składników mineralnych. W związku z tym opinia lekarzy i dietetyków na temat diety kopenhaskiej wskazuje, że dieta ta może być niebezpieczna
dla zdrowia.

Piśmiennictwo:
1. Wawrzyniak A, Hamułka J, Kiełek K.: Ocena wartości odżywczej diet odchudzających, Roczn. PZH 2007, 58, nr 2, 427-435.

2. Całyniuk B, Kiciak A, Pietruszka D, Grochowska – Niedworok E.: Ocena jakościowa i ilościowa diet odchudzających stosowanych przez autorki blogów. Probl. Hig. Epidemiol 2012, 93(2): 399-407.

PODZIEL SIĘ
Patrycja Paradowska
Dietetyk kliniczny, specjalistka ds. żywienia ludzi zdrowych i chorych oraz dietoprofilaktyki. Absolwentka Wydziału Lekarskiego na kierunku Dietetyka Kliniczna Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu. Autorka i współautorka publikacji naukowych z zakresu nutrigenomiki. Studentka studiów podyplomowych na kierunku Analityka Medyczna.