warzywa i owoce
źródło: shutterstock

Dieta warzywno – owocowa należy do rodzaju diet eliminacyjnych. Przez zwolenników nazywana jest „niepełną głodówką leczniczą”. Podstawowym założeniem omawianej diety jest eliminacja z jadłospisu produktów odzwierzęcych w tym produktów mlecznych i tłuszczy, produktów zbożowych oraz tłuszczy pochodzenia roślinnego. Celem wprowadzenia tych ograniczeń jest oczyszczenie organizmu z toksyn i zbędnych produktów przemiany materii. Obecne w warzywach i owocach substancje biologicznie czynne oraz minerały mają pomóc w odbudowie organizmu, oczyścić przewód pokarmowy oraz obniżyć wiek metaboliczny. Podczas stosowania diety warzywno – owocowej ważne jest, aby korzystać z produktów nieprzetworzonych, najlepiej pochodzących z upraw ekologicznych i możliwie najświeższych.

Niezupełna głodówka lecznicza

W menu diety warzywno – owocowej znajdują się głównie warzywa oraz nieznaczne ilości owoców. Spośród warzyw i owoców wybierać należy te o niskim indeksie glikemicznym i najniższej kaloryczności. Ma być to forma głodówki od produktów pełniących rolę budulcową oraz dostarczających duże ilości energii takich jak tłuszcze, białka oraz węglowodany proste. Według zwolenników diety taki sposób odżywiania ma spowodować, że organizm przestawi się na tzw. odżywianie wewnętrzne i zużyje do produkcji energii zgromadzone wcześniej zapasy rozpoczynając od tkanek patologicznych i złogów.

Menu

Jak już wcześniej wspomniano, w jadłospisie osób będących na diecie warzywno – owocowej znajdują się wyłącznie warzywa i owoce. Eliminacji podlegają również warzywa i owoce zawierające znaczne ilości cukrów prostych (ziemniaki, banany, winogrona, gruszki).

Polecane warzywa:

  • Marchew, pietruszka, burak, por, seler, czosnek,  cebula, brokuł, kalafior, kalarepa, rzodkiewka, kapusta, sałata, jarmuż, bakłażan, cukinia, pomidor, papryka

Polecane owoce:

  • Borówki, jagody, maliny, czarna porzeczka, kiwi, czereśnie, jabłka, cytryna, arbuz, melon

Przyprawy:

  • Do przyprawiania potraw wskazane jest używanie naturalnych ziół i przypraw, czosnku, koperku, pietruszki, nierafinowanej soli morskiej.

Wskazane sposoby przygotowywania posiłków

Detoksykacji organizmu najbardziej sprzyja spożywanie surowych warzyw i owoców. Jednak spożywane w dużych ilościach mogą wpłynąć negatywnie na procesy trawienia, a nawet mogą mieć działanie przeczyszczające. W przypadku osób, które nie tolerują surowych produktów dozwolone jest spożycie warzyw poddanych krótkotrwałej obróbce termicznej np. poprzez pieczenie oraz gotowanie w wodzie lub na parze. Spośród produktów przetworzonych dopuszczalne są tylko warzywa kiszone ze względu na wytwarzanie się podczas kiszenia substancji prebiotycznych oraz obecność bakterii probiotycznych mających zbawienny wpływ na funkcjonowanie przewodu pokarmowego. Autorzy diety podkreślają również duże znaczenie dokładnego przeżuwania pokarmów oraz spożywania posiłków w spokojnej atmosferze.

Jak długo należy stosować dietę?

Czas trwania diety warzywno – owocowej nie jest ściśle określony. Większość źródeł nie jest w tej kwestii jednomyślna. Sugeruje się, aby czas trwania częściowej głodówki dopasować do indywidualnych potrzeb organizmu.

Dopuszczalne jest spożywanie tylko jednego posiłku w ciągu dnia skomponowanego zgodnie z założeniami diety warzywno – owocowej. Pozytywne skutki zdrowotne ma zapewniać stosowanie diety raz w tygodniu w celach profilaktycznych lub jednorazowo w okresach obniżonej odporności organizmu. W przypadku osób dobrze tolerujących dietę jednodniową dozwolone jest wydłużenie czasu stosowania warzywno – owocowego menu do kilku dni. Większość źródeł nie zaleca stosowania tej diety przez dłuższy okres czasu. W niektórych przypadkach można stosować się do założeń diety przez okres kilku tygodni, zwykle od 2 do 6, ale tylko pod ścisłym nadzorem lekarza lub dietetyka.

Wskazania dodatkowe

  1. Ważnym uzupełnieniem diety warzywno – owocowej jest regularny wysiłek fizyczny dostosowany
    do indywidualnych możliwości.
  2. Posiłki powinny być przygotowywane z produktów pochodzących z upraw ekologicznych.
  3. Ważne jest spożycie znacznej ilości płynów między posiłkami najlepiej w postaci czystej wody.
  4. Osoby stosujące dietę powinny koncentrować się na dokładnym przeżuwaniu każdego kęsa pokarmowego, aby ułatwić proces trawienia w dalszych odcinkach przewodu pokarmowego.
  5. Warto zadbać również o spokojną i przyjemną atmosferę podczas spożywania posiłków.
  6. Należy kończyć posiłek w momencie kiedy jeszcze nie odczuwa się pełnej sytości.
  7. Zanim pomyślimy o rozpoczęciu stosowania diety warzywno – owocowej przez dłuższy okres czasu należy najpierw wykonać serię krótkich diet.
  8. Powrót do normalnego odżywiania powinie następować powoli i stopniowo. Wskazane jest, aby okres przejściowy trwał około 1/3 długości trwania diety.
  9. Szybki powrót do wcześniejszych nawyków żywieniowych może zniweczyć efekty diety.
  10. W okresie stosowania diety należy zadbać o relaks psychiczny i wyciszenie.

Podsumowanie

Spożywanie znacznych ilości warzyw i owoców ma dobroczynny wpływ na organizm ludzki. Pomaga w oczyszczeniu przewodu pokarmowego, wzmacnia odporność i poprawia samopoczucie. Większość zaleceń dotyczących diety warzywno – owocowej mieści się w kryteriach zdrowego żywienia. Jednak nie jest to dieta prawidłowo zbilansowana. Długotrwałe jej stosowanie może negatywnie wpływać na stan zdrowia, prowadzić do wystąpienia niedoborów niektórych składników pokarmowych, a w konsekwencji do niedożywienia. Ponadto, jeśli w naszej codziennej diecie znajdzie się 5 porcji warzyw i owoców, stosowanie diet oczyszczających nie będzie konieczne.
źródła:
1. Olędzki R.: Potencjał antyoksydacyjny owoców i warzyw oraz jego wpływ na zdrowie człowieka.  Engine Scien & Tech. 2012, vol. 2 issue 5, p44-54.
2. Stankiewicz K, Szczęśniak Ł, Rychlewski T, Romanowski W: Oddziaływanie zwiększonej aktywności ruchowej i diety warzywno – owocowej na profil lipidowy i lipoproteiny krwi u osób otyłych.  Now Med. 2000, (12).

PODZIEL SIĘ
Patrycja Paradowska
Dietetyk kliniczny, specjalistka ds. żywienia ludzi zdrowych i chorych oraz dietoprofilaktyki. Absolwentka Wydziału Lekarskiego na kierunku Dietetyka Kliniczna Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu. Autorka i współautorka publikacji naukowych z zakresu nutrigenomiki. Studentka studiów podyplomowych na kierunku Analityka Medyczna.