alergia na jaja - główny obraz

Jaja kurze należą do najczęstszych alergenów pokarmowych i uczulają częściej dzieci niż osoby dorosłe. Z jego składowych głównym alergenem jest białko. Do głównych objawów alergii na jaja należą stany zapalne jamy ustnej, pokrzywka, zapalenia spojówek, biegunka i wymioty oraz trudności w oddychaniu. Dieta osób z nadwrażliwością na jaja jest dietą restrykcyjną, gdyż powszechnie występują one w żywności.

Oto kilka pomysłów na to jak sobie radzić z alergią pokarmową na jaja.

1. Unikaj jaj i przetworzonych produktów zawierających jaja

W przypadku nietolerancji jaj kurzych z diety należy wyeliminować jaja pod każdą postacią (jajecznica, jaja na miękko i twardo, omlety, tradycyjne naleśniki itd.). Jaj kurzych nie należy zastępować jajami kaczymi, indyczymi czy gęsimi. Należy pamiętać, że jaja są powszechnie wykorzystywane do produkcji żywności przetworzonej i występują między innymi w takich produktach jak:
– ciasta, ciasteczka, torty, lody,
– gotowe dania na bazie mięsa i ryb,
– makarony jajeczne,
– panierki,
– naleśniki,
– pyzy,
– zapiekanki,
– gotowe sosy,
– chleb tostowy,
– sucharki.

2. Dokładnie analizuj skład gotowych produktów

Osoby, u których rozpoznana została alergia na jaja kurze powinny dokładnie analizować skład zakupionych produktów i wykluczać takie, które zawierają:
– jaja,
– żółtka jaj,
– białka jaj,
– owotransferynę,
– proteiny pochodzenia zwierzęcego,
– owoalbuminę,
– owomucynę,
– owomukoid,
– izolaty białkowe różnego pochodzenia,
– lizozym (E 1105)
– lecytynę z jaj (E 322).

3. Unikaj żywności sprzedawanej na wagę

Gotowe produkty żywnościowe sprzedawane na wagę (np. garmażeryjne) mogą zawierać jaja, gdyż ich skład nie jest regulowany przez ustawodawstwo żywieniowe. Mimo zapewnień sprzedawców, o tym, że dany produkt nie zawiera jaj, unikaj takiej żywności.

4. Zrezygnuj z posiłków poza domem

Jaja mają szerokie zastosowanie w przyrządzaniu wielu potraw. Z tego powodu osoby z alergią na jaja powinny zrezygnować ze spożywania posiłków w restauracjach, barach i stołówkach. Mimo zapewnień kucharza o braku dodatków jaj, gotowe potrawy mogą zawierać śladowe ich ilości, a co za tym idzie wywołać reakcję alergiczną.

5. Poznaj zamienniki jaj

Jaja ogrywają ważną rolę w przygotowywaniu posiłków. Należy jednak pamiętać, że istnieje wiele ich zamienników i że praktycznie każdą potrawę można przygotować bez ich udziału.

Zamienniki jaja (1 sztuki):

– 2 łyżki mąki ziemniaczanej,
– puree z ½ banana (do słodkich wypieków),
– ¼ szklanki zmielonego tofu,
– 1 łyżka mąki owsianej, kukurydzianej lub sojowej,
– 1 łyżeczka sody oczyszczonej z 1 łyżką octu,
– ¼ szklanki jogurtu,
– 1 łyżka siemienia lnianego namoczonego w 3 łyżkach wody (gorącej),
– 2 łyżeczki proszku do pieczenia wymieszane z 2 łyżkami wody i 1 łyżką oleju.

6. Poznaj przepisy na dania niezawierające jaj

Pirogi bez jaj

Składniki:
Ciasto na pierogi (na ok. 20 pierogów):
• mąka pszenna – 1,5 szklanki
• gorąca woda – 1 szklanka
• sól – płaska łyżeczka

Farsz do pierogów:
• kasza gryczana – 1 torebka
• pieczarki – 300 g
• suszone grzyby – 15 g
• cebula – 1 mała sztuka
• kasza manna – 1 łyżka
• olej – 1 łyżka,
• sól i pieprz – do smaku

Sposób przygotowania:
Grzyby należy namoczyć przez noc. Następnego dnia gotować przez ok. 30 minut.
Do mąki dodać wodę i wyrabiać ciasto. Odstawić do ostygnięcia. Ugotować kaszę, pokrojoną cebulę podsmażyć na oleju. Pieczarki zetrzeć na tarce, dodać do cebuli i smażyć przez ok. 20-30 minut. Ugotowane grzyby drobno pokroić i dodać do pieczarek. Następnie dodać również ugotowaną kaszę gryczaną oraz łyżkę kaszy manny. Wszystko ugniatać ręką. Doprawić solą i pieprzem.

Przygotowane wcześniej ciasto wałkować, podsypując mąką w miarę potrzeby. Za pomocą szklanki wykroić kółka z ciasta i ulepić pierogi. Gotowe pierogi wrzucić do osolonego wrzątku i gotować od momentu wypłynięcia przez 3 minuty.

Muffinki z jabłkami

Składniki (12 sztuk):
• jabłka – 2-3 sztuki
• mąka pszenna – 1 szklanka
• mąka pełnoziarnista – 1 szklanka
• cukier puder – ½ szklanki
• mleko migdałowe – ½ szklanki
• cynamon – 1 łyżka
• ekstrakt z wanilii – 1 łyżka
• ocet jabłkowy – 1 łyżka
• soda – 1 płaska łyżeczka
• orzechy włoskie – garść

Sposób przygotowania:
Jabłka obierać i zetrzeć na tarce o dużych oczkach. Mąkę pszenną i pełnoziarnistą połączyć ze sobą, dodać cukier puder, sodę, cynamon i mieszać. Do ciasta na babeczki dodać jabłka, szklankę mleka, ocet i ekstrakt z wanilii.
Ciasto umieścić w foremkach na muffiny, wierzch posypać orzechami i piec w piekarniku przez 30 minut w temperaturze 180ºC.

Źródła:
1. Chevallier L. : 51 zaleceń dietetycznych w wybranych stanach chorobowych, Elsavier, Warszawa 2008
2. Rudzki E.: Alergia pokarmowa. Część IV – jaja kurze. Post Dermatol Alergol 2007; 6: 271-273

PODZIEL SIĘ
Anna Urbanik
Dietetyk kliniczny i sportowy. Absolwentka Dietetyki na Warszawskim Uniwersytecie Medycznym oraz Pedagogiki na Akademii Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie. Edukatorka żywieniowa współpracująca między innymi z Polskim Towarzystwem Opieki nad Chorym ze Stomią oraz ze Studenckim Internistycznym Kołem Naukowym w Międzylesiu. Członek zarządu ds. profilaktyki zdrowotnej Stowarzyszenia "Możesz więcej". Wolontariuszka i koordynatorka projektów żywieniowych przeprowadzanych przez Bank Żywności w Warszawie. Praktykę zawodową zdobywała w poradniach i szpitalach w Warszawie oraz w Działdowie. Dietetyk w poradni dietetycznej Dietomedica.