Czy „zdrowa żywność” zawsze jest zdrowa?

Producenci żywności już dawno dostrzegli, że rynek zdrowej żywności to bardzo dobry biznes. Prześcigają się w wymyślaniu kolejnych super zdrowych, niskokalorycznych i w „100% naturalnych” produktów. Tylko czy te produkty faktycznie są takie zdrowe, czy warto wybierać te produkty, które reklamowane są jako zdrowe?

Nie wierz reklamom

Niestety większość informacji reklamowych umieszczonych na opakowaniach lub zawartych w reklamach jest nieprawdziwa lub przedstawiona w taki sposób, aby produkt wydawał się bardziej atrakcyjny no i oczywiście zdrowszy. Jeśli napisane jest, że coś jest z owoców i pełnych ziaren nie musi wcale być zdrowe. Pełnoziarnisty batonik z owocami po przeanalizowaniu tabeli wartości odżywczych dostarcza tak samo dużo kalorii i składników odżywczych, co drożdżówka z dżemem. Nie dajmy się więc oszukać kolorowym opakowaniom i chwytliwym hasłom reklamowym.

Czytaj etykiety

Niezależnie od tego, jaki produkt żywnościowy chcemy kupić, zawsze powinniśmy uważnie czytać skład umieszczony na opakowaniu. Im krótsza jest lista składników tym produkt jest zdrowszy i mniej przetworzony. Niektóre produkty takie jak chleb czy twaróg nie powinny w swoim składzie zawierać więcej niż 3 lub 4 składniki.

Na jakie produkty warto uważać?

Produkty organiczne, bezglutenowe, z większą zawartością białka lub błonnika, będące bogatym źródłem kwasów omega-3 itp.

Podstawowy problem z tego typu produktami polega na tym, że zjadamy ich znacznie więcej. Wybierając zdrową żywność podświadomie czujemy, że wolno nam zjeść jej więcej, ponieważ jest zdrowa. Niestety nic bardziej mylnego. Nawet jeśli jakiś produkt zawiera zdrowy składnik to nie znaczy, że można go jeść w nieograniczonych ilościach. Produkty bezglutenowe zwykle zawierają więcej węglowodanów prostych, białko w produktach wysokobiałkowych może być słabej jakości i być mocno przetworzone, co spowoduje, że jego wartość odżywcza jest bardzo niska. Warto zatem uważnie czytać informacje zawarte na opakowaniach tego typu produktów. Jeśli coś faktycznie jest organiczne, zawiera dużo błonnika i kwasów omega-3, zwykle będzie sprzedawane bez opakowania np. warzywa, owoce, ryby, ziarna i orzechy.

Assorted Alcopop DrinksWody, soki i inne napoje

Powszechnie wiadomo, że słodkie napoje gazowane są niezdrowe, dlatego coraz częściej sięgamy po alternatywę dla tego typu produktów. Naprzeciw potrzebom konsumentów wyszli producenci napojów, tworząc napoje, które są rzekomo zdrowe, zawierają naturalne soki owocowe, nie posiadają w swoim składzie sztucznych barwników i konserwantów. Istnieje również duża grupa napojów funkcjonalnych dla sportowców lub takich, których zadaniem jest podtrzymanie naszej koncentracji, dobrej figury czy urody. Niestety najczęściej zawarte w tych napojach składniki nie mają potwierdzonego naukowo działania zdrowotnego. Z tego powodu zdecydowanie lepiej jest sięgać po całe owoce zamiast soków owocowych, ponieważ mamy pewność, że nie dodano do nich cukru. Jeśli niemożliwe wydaje Ci się przełknięcie czystej wody spróbuj dodać jej smaku przy pomocy soku z cytryny, plasterków świeżego ogórka czy arbuza, listków mięty lub plasterków pomarańczy lub limonki. W ten sposób przygotowany napój będzie miał kaloryczność zbliżoną do zera w przeciwieństwie do wód smakowych dostępnych w sklepach, a jednocześnie znakomicie ugasi pragnienie.

Jogurt

Jogurt to cenne źródło białka, wapnia i żywych kultur bakterii, które regulują nasz układ trawienny. Nie możemy jednak bezrefleksyjnie kupować pierwszego z brzegu jogurtu. Jogurty owocowe w swoim składzie zawierają niewiele owoców. Najczęściej głównym dodatkiem smakowym jest syrop glukozowo-fruktozowy oraz syropy owocowe składające się głównie z cukru. Probiotyki działają dobroczynnie na nasz organizm jednak zjadane z dużą ilością cukru tracą swoje zdrowotne działanie na nasz organizm. Jeśli jogurt naturalny wydaje się mdły i niesmaczny można do niego dodać samodzielnie owoce w postaci zmiksowanej lub w kawałkach. Aby wzbogacić jogurt w cenny błonnik można do niego dodać otręby lub zarodki pszenne. Jogurt podany w takiej formie jest naprawdę sycącą i smaczną przekąską. Uważać należy również na jogurty o obniżonej zawartości tłuszczu. Mimo, że zostają one pozbawione niezdrowego tłuszczu, zwykle dodaje się do nich różnego rodzaju zagęstniki np. skrobię modyfikowaną by poprawić konsystencję i smak produktu. Najbezpieczniej zatem wybierać jogurty naturalne a następnie samodzielnie wzbogacać je o ulubione dodatki smakowe.


Płatki śniadaniowe

Bardzo często osoby starające się zrzucić zbędne kilogramy sięgają po różnego rodzaju płatki śniadaniowe. Producenci obiecują, że spożywając ich płatki schudniemy, dostarczymy organizmowi odpowiedniej ilości błonnika, witamin i składników mineralnych. Niestety większość tego rodzaju produktów jest wysokokaloryczna i nie daje nam uczucia sytości, dlatego zjadamy ich więcej. Nawet, jeśli znajdują się w nich ziarna, zwykle są one mocno przetworzone i tracą naturalnie w nich występujące witaminy i składniki mineralne, dlatego muszą być w nie sztucznie wzbogacane. Nie należy jednak zniechęcać się do płatków, ponieważ faktycznie mogą one pomoc osobom odchudzającym się. Warto jednak zapomnieć o płatkach w kolorowych opakowaniach, oznaczonych „fit”, „light” czy „fitness” i wybrać naturalne płatki owsiane, żytnie, jęczmienne czy orkiszowe. Tego typu produkt to po prostu prasowane w całości ziarno, które podczas procesu produkcji traci niewiele witamin. Wystarczy spożyć ich niewielką ilość, aby uczucie sytości towarzyszyło nam przez wiele godzin. Jeśli lubisz musli, warto przygotować je samemu mieszając ze sobą kilka rodzajów płatków z pełnego ziarna, suszone owoce oraz orzechy. Musli obecne w sklepach bardzo często są dosładzane a zawarte w nich suszone owoce są niskiej jakości.

Podsumowanie

Nie należy bezkrytycznie wierzyć reklamom i temu, co jest napisane na opakowaniu. Nie każdy produkt reklamowany jako zdrowy jest taki faktycznie. Aby ustrzec się przed oszustwem, najważniejsze jest czytanie etykiet i zapoznanie się z tabelą wartości odżywczej i listą składników zawartych w produkcie, który chcemy kupić. Pamiętać należy również o tym, ze nie wszystko, co zdrowe jest niskokaloryczne. Niektóre produkty należy spożywać tylko w niewielkich ilościach, mimo, że są zdrowe, aby ustrzec się nadwagi i otyłości.

PODZIEL SIĘ
Patrycja Paradowska
Dietetyk kliniczny, specjalistka ds. żywienia ludzi zdrowych i chorych oraz dietoprofilaktyki. Absolwentka Wydziału Lekarskiego na kierunku Dietetyka Kliniczna Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu. Autorka i współautorka publikacji naukowych z zakresu nutrigenomiki. Studentka studiów podyplomowych na kierunku Analityka Medyczna.