O tym, że jogurty zawierają probiotyki wie już chyba każdy. Ale czy każdy wie, czym tak właściwie one są i jaki mają wpływ na nasz organizm…? Na początku XX wieku· Miecznikow zauważył, że spożywanie fermentowanego mleka korzystnie wpływa na pracę przewodu pokarmowego człowieka i skutecznie hamuje rozwój bakterii chorobotwórczych. Za swoje spostrzeżenia w 1907 roku dostał nawet nagrodę Nobla, ale początkowo były one traktowane dość sceptycznie. Dziś nie ma już wątpliwości, co do korzystnego wpływu drobnoustrojów zawartych w fermentowanym mleku.

Nazwa probiotyki wywodzi się od greckich słów „pro bios” („dla zdrowia”). Są to żywe mikroorganizmy (najczęściej bakterie kwasu mlekowego) znajdujące się w żywności i wywierające korzystne działanie na organizm człowieka, potwierdzone  badaniami klinicznymi. Drobnoustroje o działaniu probiotycznym to głównie bakterie z rodzaju Lactobacillus i Bifidobacterium oraz drożdże – Sacharomyces boulardii. Ich zawartość w pożywieniu musi być wystarczająca, aby uzyskać pożądany efekt – liczba bakterii powinna wynosić przynajmniej 108 na 1 g preparatu.

Gdzie występują probiotyki?

Naukowcy stwierdzili, że najskuteczniejszym nośnikiem bakterii probiotycznych są produkty spożywcze (a nie środki farmaceutyczne). Składniki mleka zwiększają przeżywalność bakterii podczas pasażu jelitowego i pozwalają na dotarcie do jelita grubego większej liczby żywych bakterii, dlatego w ostatnich latach bakterie probiotyczne znalazły szerokie zastosowanie w przetwórstwie mleczarskim.  Produkty fermentowane zachowują swoje wartości odżywcze, a przy tym mają niższą zawartość laktozy, wyższy poziom aminokwasów oraz lepszą strawność białek niż mleko słodkie. Ponadto białka mleka poddane fermentacji mlekowej tracą swoje właściwości alergizujące.

Walentynki - znajdź prezent

Pierwsze przemysłowo wytwarzane napoje  fermentowane z dodatkiem Lactobacillus acidophiluswprowadzono już w latach 20-30 XX wieku, jednak mogły one wówczas być przyjmowane tylko jako produkty terapeutyczne i były przepisywane przez lekarzy (na receptę). Masowa ich produkcja rozpoczęła się ok. 50 lat później.

Jaki powinien być idealny probiotyk?

  • powinien naturalnie występować w przewodzie pokarmowym człowieka
  • powinien stanowić możliwie liczne żywe komórki
  • powinien być oporny na działanie kwasu solnego i żółci – aby mogły w stanie żywym dotrzeć do jelit i spełnić tam swoją korzystną rolę
  • powinien być zdolny do samoistnej kolonizacji jelita
  • musi być bezpieczny, nietoksyczny i niechorobotwórczy 

Jak probiotyki wpływają na zdrowie? (działania potwierdzone naukowo)

  1. Przywracają i utrzymują równowagę mikrobiologiczną w organizmie człowieka
  2.  Hamują rozwój patogennych szczepów bakterii i wirusów oraz hamują adhezję (przyleganie) bakterii do nabłonka jelitowego.
  3. Korzystnie wpływają na układ odpornościowy związany z przewodem pokarmowym oraz aktywują systemowe reakcje immunologiczne.
  4. Zapobiegają tzw. translokacji bakteryjnej – czyli przenikaniu już obecnych w przewodzie pokarmowym patogennych bakterii przez śluzówkę przewodu pokarmowego.
  5. Mają działanie cytoprotekcyjne (produkcja poliamin i krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych) i detoksykacyje (np. nitrozoaminy, biotransformacja niektórych leków).
  6. Pomagają trawić laktozę – dlatego mogą być stosowane przez osoby cierpiące na nietolerancję latozy.
  7. Są pomocne w leczeniu kolki niemowlęcej.
  8. Zapobiegają próchnicy zębów – Lactobacillus GG zmniejsza liczbę patogennych gronkowców w jamie ustnej i hamuje ich przyleganie do szkliwa.
  9. Są pomocne w leczeniu Atopowego Zapalenia Skóry – podawanie probiotyku Lactobacillus GG kobietom ciężarnym z obciążonym wywiadem rodzinnym w kierunku choroby atopowej i ich niemowlętom przez pierwsze 6 miesięcy życia, zmniejszyło występowanie u tych dzieci atopowego zapalenia skóry.
  10. Obniżają stężenie LDL-cholesterolu.
  11. Zmniejszają przepuszczalność błony śluzowej jelita dla alergenów pokarmowych – dlatego mogą być pomocne w alergiach pokarmowych.
  12. Przyspieszają normalizację stolców i skracają czas trwania biegunek – dlatego mogą być stosowane pomocniczo w leczeniu biegunek poantybiotykowych, infekcyjnych i biegunek podróżnych.
  13. Działają korzystnie w martwiczym zapaleniu jelit (NEC), występującym u niemowląt przedwcześnie urodzonych, w przewlekłym nieswoistym zapaleniu jelit, w zespole jelita drażliwego oraz przy zakażeniu Helicobacter pylori 

Czy spożywanie probiotyków jest bezpieczne?

Stosowanie żywności i preparatów zawierających probiotyki jest bezpieczne. Food and Drug Administration (FDA) przyznała im status GRAS (Generally Recognized As Safe – Powszechnie Uznawane za Bezpieczne).

Istnieje jeszcze pojęcie prebiotyku…

Prebiotyki

Są to składniki pożywienia, które nie podlegają trawieniu w przewodzie pokarmowym człowieka (np. oligosacharydy, inulina, laktuloza), ale pobudzają wzrost wybranych szczepów bakterii i tym samym korzystnie oddziałują na organizm.  Stanowią doskonałą pożywkę dla bakterii probiotycznych. Nie są hydrolizowane ani wchłaniane w górnym odcinku przewodu pokarmowego. Podlegają natomiast wybiórczej fermentacji, stymulującej korzystne zmiany mikroflory jelitowej.

Gdzie występują prebiotyki?

Występują naturalnie w wielu popularnych produktach spożywczych, tj.: cebula, banany, miód, pory, cykoria, pszenica, czy owies. Występują również w mleku kobiecym (oligosacharydy).

Niektóre preparaty farmaceutyczne i suplementy diety zawierające probiotyki, dostępne w Polsce (tabelka)

a.tabelka probiotyki.2

Walentynki - znajdź prezent

Udostępnij i podziel się wiedzą!